wtorek, 6 lutego 2018

Broń rozdzielnego ładowania przed 1885 roku, czyli jaką broń historyczną można posiadać bez pozwolenia

Dzisiejszy post przygotowałem dla miłośników broni historycznej, którzy zastanawiają się nad zakupem zabytkowej broni palnej, ale nie wiedza do końca, co mogą kupić bez konieczności uzyskania pozwolenia. Postaram się odpowiedzieć na to pytanie. 

Photo by Matt Briney on Unsplash



Zgodnie z art. 11 pkt 10 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wymaga się w przypadku posiadania broni palnej rozdzielnego ładowania, wytworzonej przed rokiem 1885 oraz replik tej broni. Dla zakwalifikowania danego egzemplarza jako nie wymagającego pozwolenia, potrzeb spełnienia łącznie dwóch przesłanek:
- broń lub jej replika musi zostać wyprodukowana przed 1885 rokiem;
- konieczne jest, aby egzemplarz stanowił przykład broni palnej rozdzielnego ładowania. 

O ile rok produkcji broni można ustalić jeszcze poprzez porównanie konkretnych wzorów i modeli, to jednak ważniejsza jest druga z przesłanek wykluczających określony egzemplarz z kręgu broni historycznej. Otóż posiadanie broni wyprodukowanej do roku 1885 wymagać będzie pozwolenia, jeżeli nie będzie to broń rozdzielnego ładowania.  Powyższe pojęcie może budzić wątpliwość dla osób nieznajomionych z konstrukcją broni i amunicji , w szczególności, iż nie definiuje go ustawa. Na etapie postępowania sądowego ustalenie powyższej okoliczności wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury: „Otwarta natomiast pozostaje kwestia, czy w odniesieniu do w/w konkretnych egzemplarzy broni palnej zachodzi również druga z przesłanek wymienionych w art. 11 pkt 10 ustawy o broni i amunicji, tj. czy są to rewolwery rozdzielnego ładowania. Kwestia powinna zostać wyjaśniona w drodze uzupełniającej opinii biegłego, który powinien wypowiedzieć się na ten temat. Sąd Najwyższy podzielił zatem tę część wywodów skarżącego, w której wskazywał on na naruszenie prawa materialnego, podnosząc na rozprawie kasacyjnej, że polegała ona również na naruszeniu art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 roku, sygn. akt III KK 16/13). 

Natomiast na potrzeby zakupu broni historycznej i uzyskania świadomości, dla jakich egzemplarzy pozwolenie jest wymagane  należy posłużyć się przesłankami, które powinna spełniać broń, charakteryzujące się rozdzielnym ładowaniem. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego: „Artykuł 11 pkt 10 ustawy o broni i amunicji stanowi, że pozwolenia na broń nie wymaga posiadania broni palnej rozdzielnego ładowania, wytworzonej przed rokiem 1885 oraz replik tej broni. Za Sądem Najwyższym należy, podnieść że broń taka „ jest to broń ładowana odprzodowo, wykorzystująca jako materiał miotający czarny proch, którego skład i właściwości powodują, że nie może on znaleźć zastosowania w broni współczesnej, jako niespełniający wymogów parametrycznych, nawet tych określonych dla broni myśliwskiej. Amunicja wykorzystywana do takiej broni nie ma charakteru scalonego, broń taka odpalana jest za pomocą kapiszona (zastępuje spłonkę), ładowana zaś czarnym prochem (czasami wyłącznie nim, w warunkach pokazu rekonstrukcji historycznych) i kulami (zob. G. Nowak: op. cit ., s. 85-91). Ładunek, który znajduje się w lufie tego rodzaju broni, nie jest zatem scalony w rozumieniu art. 4 ust. 3 uba. Czarny proch (…), nie stanowi zatem istotnej części amunicji w rozumieniu art. 5 ust. 3 uba. Tak więc jego posiadanie także nie wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o broni i amunicji” (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 r., I KZP 29/09, OSNKW 2010, nr 4, poz. 30).” (wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 27 stycznia 2014 roku, sygn. akt VI K 468/13). Odnosząc się do literatury wskazanej w orzeczeniu to mowa jest o podręczniku „Strzelanie z broni odprzodowej” Grzegorza Nowaka.  Podsumowując w najprostszych słowach, broń rozdzielnego ładowania do oddania strzału wymaga wykonania kilku czynności i umieszczenia w komorze nabojowej dwóch oddzielnych „substancji” - pocisku oraz materiału miotającego. Zasadniczo, większość modeli broni palnej produkowanej przed 1885 roku stanowi przykład broni odprzodowej,  rozdzielnego ładowania. Wyjątkami jest kilka nowatorskich jak na tamten okres systemów, jak karabin Dreysego z zamkiem iglicowym, czy system lefaucheux zapłonem trzpieniowym, gdzie zastosowano naboje scalone. Powyższe modele nawet chociaż produkowane seryjnie przed 1885 rokiem, są bronią palną wymagająca zezwolenia, których posiadanie bez tego dokumentu jest sankcjonowane z mocy art. 263 Kodeksu Karnego. 

Na zakończenie dodam, że powyższe zagadnienie jest bardzo istotne dla przeciętnego „Kowalskiego”, ze względu na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 20.04.2016r., III KK 135/16 (Lex nr 2044480), zgodnie z którym: „zakup przedmiotu mającego cechy broni (amunicji), nawet od przedsiębiorcy, który zawodowo zajmuje się sprzedażą tego rodzaju towarów, nie zwalnia kupującego od upewnienia się, czy kupowany przedmiot rzeczywiście spełnia kryteria broni (amunicji), do posiadania której nie jest potrzebne pozwolenie”. Tym samym każdy posiadacz broni palnej musi być zorientowany, co kupuje i czy na pewno sprzedawany mu egzemplarz broni palnej został wyprodukowany przed 1885 rokiem i czy stanowi broń rozdzielnego ładowania. 

Pozdrawiam
Tomasz Duda 

czwartek, 18 stycznia 2018

Społeczna szkodliwość czynu posiadania broni palnej w praktyce orzeczniczej, jak się bronić w sprawie o posiadanie broni

W poprzednich tematach poruszałem kwestie materialnoprawne związane z posiadaniem broni historycznej i ryzyka, jakie się z nim wiąże w kontekście brzmienia art. 11 ust. 10 ustawy o broni i amunicji oraz przyjętą tam definicją broni historycznej. Załóżmy jednak, że zdaniem policji, prokuratury, Sądu badającego sprawę, posiadany przez nas egzemplarz, który uważaliśmy za replikę/broń historyczną, został według kryteriów ww. normy uznany za broń pełnowartościową, wymagająca pozwolenia. Czy w ewentualnym procesie uwzględniane są jakieś inne elementy, wyłączające karalność? Jak się bronić w sprawie karnej o przestępstwo nielegalnego posiadania broni. 

Oczywiście. Dlatego tęż dziś zajmę się aspektem eliminującym karalność posiadania broni na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 1 § 2 k.p.k. „nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma”. Nie podlega więc odpowiedzialności karnej osoba, której czyn nie charakteryzuje się tzw. karygodnością, więc jest społecznie szkodliwy w stopniu znikomym oraz niższym niż znikomy.

Co jednak kryje się pod pojęciem społecznej szkodliwości czynu. Według orzecznictwa: „Stopień społecznej szkodliwości czynu jest tą immanentną cechą czynu, która pozwala na odróżnienie czynów błahych od poważnych i uznanie za przestępstwo tylko takich, które faktycznie i realnie szkodzą określonym dobrom jednostki bądź dobru społecznemu. Ta zmienna cecha czynu, który formalnie wyczerpuje wszystkie znamiona danego typu czynu zabronionego, podlega indywidualnemu stopniowaniu i w zależności od konkretnych okoliczności podmiotowych, jak i przedmiotowych może być bądź to znikoma, bądź nieznaczna, bądź w końcu wysoka lub nawet szczególnie wysoka" (wyr. SA w Katowicach z 13.1.2005 r., II AKa 455/04, Prok. Pr. – wkł. 2006, Nr 1, poz. 21). Tymczasem z kodeksu postępowania karnego wynika, na jakich kryteriach opiera się Sąd. Z art. 115 § 2 k.p.k. przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Tłumacząc powyższe na język potoczny, na społeczną szkodliwość czynu składa się całe otoczenie towarzyszące jego popełnieniu. W przypadku rozpatrywania każdej sprawy karnej Sąd ma za zadanie zbadać wszystkie z powyższych kryteriów:
- rodzaj i charakter naruszonego dobra  (mowa tu o naruszonym dobrze prawnym, a oceny dokonuje się również pod względem sankcji grożącej za dany czyn według k.p.k.), 
- rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody (należy zbadać, czy popełnione przestępstwo wyrządziło innym osobom szkodę osobową czy majątkową);
- sposób i okoliczności popełnienia czynu (Sąd bada okoliczności działania sprawcy – długotrwałość, złośliwość, działanie w afekcie, pod wpływem błędnego przeświadczenia oraz cel, jaki mu przyświecał podczas działania), 
- wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków (podlega ocenie, gdy dana osoba była zobowiązana do konkretnego zachowania, np. z racji pełnionej funkcji);
- postać zamiaru (zamiar popełnienia przestępstwa, znaczenia mają również pobudki działania sprawcy), 
- motywację sprawcy (ocena jakie motywy kierują sprawcą popełniającym dane przestępstwo),
- rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia (dotyczy czynów popełnionych nieumyślne).
Wszystkie powyższe elementy musza być w toku postępowania zbadane, brak któregokolwiek powoduje, iż wyrok narusza przepisy prawa materialnego. 

Odnosząc je natomiast do kwestii popełnienia przestępstwa z art. 263 § k.p.k., Sąd w procesie będzie badał jak doszło do popełnienia przestępstwa. Okoliczności, które z pozoru nie będą miały znaczenia w kontekście spełnienia znamion przestępstwa, mogą odgrywać znaczenie z punktu widzenia karalności czynu. Tym samym nie można utożsamiać faktu posiadania broni palnej współczesnej, która ma możliwość strzelania ostrą amunicją i została nabyta przez osobę mająca zatargi z prawem na innym w tle, z sytuacja, gdy kolekcjoner nabywa replikę broni historycznej w celu hobbystycznym, zaś dopiero pop przeprowadzeniu opinii specjalistycznej dowiaduje się, że posiadany przezeń egzemplarz jest bronią. Różnicowaniu powyższych instytucji służy właśnie ocena społecznej szkodliwości czynu. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że stopień społecznej szkodliwości czynu jest znikomy, sprawca nie zostanie ukarany, zaś postępowanie karne umorzone (art. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k.)

Orzecznictwo wypowiada się przy tym moim zdaniem dość liberalnie w kontekście społecznej szkodliwości czynu posiadania broni przez rekonstruktorów, czy kolekcjonerów. Otóż można spotkać się z wyrokami umarzającymi postępowanie karne, nawet w przypadku, gdy dany egzemplarz broni nie podpada pod art. 11 ust. 10 ustawy o broni i amunicji i na jego posiadanie wymagalne jest pozwolenie. W takich okolicznościach nie bez znaczenia pozostaje cel i kontekst nabycia broni, motywy, etc. , a więc cała otoczka związana z posiadaniem broni "historycznej". Aby zapoznać się ze stanowiskiem judykatury najlepiej sięgnąć do orzeczeń: 

1. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w wyroku z dnia 8 marca 2013, sygn. akt VI Ka 32/13, utrzymał wyrok Sądu I instancji umarzający postępowanie wobec oskarżonego ze względu na znikomą społeczna szkodliwość czynu, wskakując, iż : „Na przeszkodzie w przyjęciu znikomej społecznej szkodliwości czynu oskarżonego nie stoi to, że przestępstwo z art.263§2kk zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat, do czego odwołuje się skarżący, argumentując na tej podstawie o wysokiej szkodliwości in abstracto tego typu czynu zabronionego.” Jednocześnie apelacja prokuratora wniesiona w tym zakresie została uznana za oczywiście bezzasadną.

2. Sąd Okręgowy w Toruniu w wyroku z dnia 24 kwietnia 2015 roku, sygn. akt IXKa 71/15 uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie wobec oskarżonego z analogicznych względów – znikomą społeczną szkodliwość czynu – „Zdaniem Sądu, pomimo faktu, iż zachowanie Z. O. wypełniło znamiona czynu zabronionego z art. 263§2 kk, nie można uznać go winnym popełnienia przestępstwa. Biorąc pod uwagę dyrektywy z art. 115§2 kk należało bowiem uznać, iż jego czyn jest społecznie szkodliwy w stopniu znikomym. Ku tej ocenie skłania analiza następujących okoliczności. Po pierwsze, warto podkreślić, iż sprawca nabył przedmiotowy pistolet z legalnego źródła w czasie, kiedy na jego posiadanie nie było wymagane uzyskanie pozwolenia. Po drugie, na co Sąd odwoławczy zwrócił uwagę wcześniej, oskarżony działał z zamiarem ewentualnym, którego postać należy oceniać łagodniej niż sytuację, gdyby miał on pełną wiedzę, co do bezprawności zarzucanego mu czynu. Po trzecie, na uwzględnienie zasługiwał także motyw, który kierował Z. O.. Posiadał on bowiem broń w celu obrony rodziny przed bratem, którego zachowanie rodziło w nim obawę o życie i zdrowie własne i rodziny. O tym, że była to obawa uzasadniona świadczą wyroki karne J. O., a także bogata kartoteka policyjna w zakresie interwencji domowych w zamieszkiwanym przez obu braci domu. Pomimo długoletniego konfliktu, oskarżony przedmiotowego pistoletu nigdy nie użył, co także przemawia za uznaniem, iż fakt nielegalnego posiadania przez niego broni nie był społecznie szkodliwy w stopniu większym niż znikomy. Obojętna w tym zakresie nie jest także okoliczność, iż była to broń gazowa, której użycie grozi niebezpieczeństwem zdecydowanie mniejszym niż użycie ostrej broni palnej.”    

3. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim również umorzył zaskarżony wyrok skazujący i umorzył postępowanie w sprawie: „Okoliczności niniejszej sprawy wskazują jednak, iż stopień społecznej szkodliwości przedmiotowego czynu jest znikomy; co dało podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania.
Należy przy tym uwzględnić, iż:
- ilość posiadanych przez oskarżonego naboi była niewielka, były prawidłowo przechowywane i zabezpieczone w sejfie;
- oskarżony miał profesjonalne przygotowanie i doświadczenie do obsługi broni palnej;
- skutki , jakie może powodować użycie naboi gazowych powodują zdecydowanie mniejsze niebezpieczeństwo, niż np. amunicji do broni palnej;
- w zasadzie brak jest jakiejkolwiek realnej szkody wyrządzonej przestępstwem;
- oskarżony naboje te nabył legalnie przy okazji kupna pistoletu do wystrzeliwania rac. Naboje te były dla niego w zasadzie zbędne i „przeleżały” się kilkanaście lat. Zmiana stanu prawnego i brak reakcji oskarżonego wpłynęła na zaistnienie inkryminowanego czynu;
- oskarżony legalnie dysponował bronią palną i amunicją do niej, czyli środkami o wiele bardziej niebezpiecznymi niż naboje gazowe i nie okazał, aby postępował z nimi nieodpowiedzialnie.” (uzasadnienie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 października 2015 roku, sygn. akt IV Ka 512/15). 

4. Sprawa związana z umorzeniem postępowania karnego wobec posiadacza broni historycznej zawędrowała nawet do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sprawa Waldemar Nowakowski Przeciwko Polsce, skarga nr 55167/ 11), który uznał ja za uzasadnioną. W tle tej ww. skargi pojawia się wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w Warszawie z dnia 18 listopada 2010 roku, umarzający postępowanie karne wobec skarżącego. Zapraszam do lektury tej sprawy z podkreśleniem, iż skarżący (oskarżony) był kombatantem, który przez wiele lat gromadził broń historyczną. Sprawa przed ETSC dotyczyła jedynie kwestionowanego postanowienia o przepadku 171 egzemplarzy broni historycznej. 

5. Bardzo szeroko w przedmiocie społecznej szkodliwości czynu posiadania broni przez konstruktora wypowiedział się Sąd Rejonowy w Ostródzie. Poniżej przesyłam fragment uzasadnienia wyroku z dnia 14 maja 2013 roku, w sprawie sygn.. akt II K 201/13, dotyczącego tzw. armaty z Ostródy. Przypomnę, że właśnie na kanwie tej sprawy Sąd umorzył postępowanie wobec oskarżonego, pomimo iż jednocześnie uznał, że posiadana przezeń armata nie jest repliką. W uzasadnieniu tym Sąd dokładnie opisał swój tok postępowania oraz ocenę społecznej szkodliwości właśnie tego czynu. Przy okazji przypominam, ze całe to uzasadnienie dostępne jest w Biuletynie Kolekcjonera nr 17/2013 z dnia 20 lipca 2013 roku, dostępnego na stronie KS Garda - http://ksgarda.pl/ . 

źródło: Biuletyn Kolekcjonera nr 17/2013 z dnia 20 lipca 2013 roku, dostępny na stronie KS Garda - http://ksgarda.pl/
źródło: Biuletyn Kolekcjonera nr 17/2013 z dnia 20 lipca 2013 roku, dostępny na stronie KS Garda - http://ksgarda.pl/

źródło: Biuletyn Kolekcjonera nr 17/2013 z dnia 20 lipca 2013 roku, dostępny na stronie KS Garda - http://ksgarda.pl/

źródło: Biuletyn Kolekcjonera nr 17/2013 z dnia 20 lipca 2013 roku, dostępny na stronie KS Garda - http://ksgarda.pl/


Żeby nie zwodzić czytelników przekoloryzowaniem sytuacji wskażę również wyroki niekorzystne w tym zakresie, jak np. wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2015 roku, sygn. akt IV Ka 539/15: W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji dokonał również prawidłowej oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, wbrew odmiennym twierdzeniom obrońcy oskarżonego. Ilość amunicji posiadanej przez oskarżonego, jej rodzaj oraz okres, w którym amunicja ta znajdowała się w posiadaniu oskarżonego, nie pozwalała na przyjęcie, iż stopień społecznej szkodliwości jego czynu był znikomy. Oskarżony zbierał zabezpieczoną u niego amunicję przez wiele lat i zgromadził łącznie blisko 200 sztuk nabojów różnych kalibrów, w tym amunicję wielkokalibrową. Nawet przy uwzględnieniu tylko w pełni technicznie sprawnych nabojów w ilości 40 sztuk, ewentualne kwalifikowanie zachowanie oskarżonego jako czynu cechującego się znikomym stopniem społecznej szkodliwości nie byłoby trafne. W ocenie Sądu Okręgowego kwalifikacja taka mogłaby być rozważana w przypadku sprawcy czynu polegającego na posiadaniu w krótkim okresie czasu od jednej do kilku sztuk amunicji i to niewielkiego kalibru.

Temat jest więc niezwykle interesujący, bowiem w żadnym razie nie może być postrzegany jednoznacznie, zaś jego ocena zawsze będzie zależała od oceny przez niego konkretnej sprawy. Sądy nieraz przychylają się do okoliczności korzystnych dla oskarżonego, jednakże nie jest to reguła.  

Pozdrawiam

czwartek, 21 grudnia 2017

Dopuszczalność posiadania bez pozwolenia broni palnej systemu lefaucheux tzw. „lefoszek” - czy pistolet / karabin lefaucheux to broń historyczna?


Nowelizacja ustawy o broni i amunicji dokonana ustawą z dnia z dnia 5 stycznia 2011 roku o zmianie ustawy o broni i amunicji (Dz.U. Nr 38, poz. 195) wprowadziła zasadnicze modyfikacje w treści wskazanego aktu prawnego. Przede wszystkim na kanwie powyższej regulacji, ustawodawca bardziej rygorystycznie niż dotychczas potraktował kwestię posiadania tzw. broni historycznej.  Modyfikacje w tym aspekcie nastąpiły od dnia 10 marca 2011 roku, tj. w dniu wejścia w życie powyższej ustawy.

Przypomnę, iż przed wskazanym terminem art. 11 ustawy o broni i amunicji stanowił, iż nie jest wymagane pozwolenia na broń m. in. w przypadku posiadania broni palnej wytworzonej przed rokiem 1850 lub replikę tej broni (art. 11 pkt 1 ww. ustawy ). Tymczasem od dnia 10 marca 2011 roku treść ww. normy zmieniała się i pozostaje aktualna do dziś. Zgodnie z art. 11 pkt 10 ustawy o broni i amunicji nie wymaga pozwolenia na broń w przypadku posiadania broni palnej rozdzielnego ładowania, wytworzonej przed rokiem 1885 oraz replik tej broni. Chociaż literalne brzmienie wskazanego przepisu wskazuje, iż teoretycznie „podniesiono” datę produkcji broni, w dacie której powinna być wyprodukowana, aby uznano ją za broń historyczną, jednak wskazano, iż wyłączenie dotyczy jedynie broni palnej rozdzielnego ładowania, co w konsekwencji znacznie zawęziło krąg broni palnej, która można posiadać bez zezwolenia. 
Pomijam w tym miejscu kwestię dokładnego wyjaśnienia, co znaczy termin "broń rozdzielnego ładowania", pozostawiając go na oddzielny temat, a odniosę się do problemu, jak wskazana nowelizacja wpłynęła na legalność posiadania broni palnej systemu lefaucheux, o której mowa w tytule.

Zacznijmy więc od tego, że system Lefaucheux genezę swoją bierze z pierwszej połowy XIX wieku. Wynalazł go francuski rusznikarz Casmir Lefaucheux w 1828 roku. W 1836 roku wyprodukował również nabój scalony (The ilustrated encyclopedia of handguns, A.B.Zhuk, London 1995, s.30). Chociaż dopiero unowocześniony nabój trzpieniowy, jaki prezentowała ta broń został opatentowany dopiero w 1854 roku rzez syna konstruktora i większość seryjnie produkowanych strzelb, karabinów oraz rewolwerów tego typu, produkowana seryjnie, pochodzi już z drugiej połowy XIX wieku, to w razie ewentualnego postępowanie przygotowawczego posiadacz mógł bronić się twierdzeniem, że broń palna  pochodzi sprzed roku 1850 . Miał na to argumenty. W ewentualnej sprawie o posiadanie broni palnej, istota sporu rozgrywała się na etapie opinii biegłego, który oceniał jej genezę . 
Podsumowując wskazany aspekt, w kontekście brzmienia ustawy o broni i amunicji sprzed 10 marca 2011 roku, posiadanie broni palnej z systemem Lefaucheux, której egzemplarze zwano "lefoszówkami" lub „lefoszkami” było w zasadzie dozwolone, a jeżeli zostało zakwestionowane, to w procesie istniała duża szansa obrony przez potencjalnego posiadacza.

Niemniej jednak stan prawny się zmienił.  Potencjalnie literalna modyfikacja daty produkcji broni z art. 11 ustawy o borni i amunicji, na 1885 rok pomogła posiadaczom, właściwie wykluczając możliwość zasadnego  kwestionowania przez organy ścigania, że posiadany egzemplarz wyprodukowano w roku 1852 a nie 1848 . Pojawiła się jednak bardziej" problematyczna kwestia "broni palnej rozdzielnego ładowania", która w praktyce założyła posiadaczom tzw. lefoszek przysłowiową pętlę na szyję. Nie zgłębiając się w szczegóły trzeba wskazać, iż niestety broń palna z systemem Lefaucheux, ładowna nabojami trzpieniowymi nie  jest przykładem broni palnej rozdzielnego ładowania, w związku z tym posiadanie broni palnej zawierającej ten system jest bezwzględnie zabronione i sankcjonowane jak posiadanie każdej innej broni palnej. W konsekwencji ww. ustawa z dnia 5 stycznia 2011 roku wyłączyła możliwość obrotu egzemplarzami tego typu broni. Jeżeli jeszcze 9 marca 2011 roku możliwym była sprzedaż, kupno, produkcja replik tzw. lefoszek jako broni historycznej, to już po tym dniu wszyscy posiadacze powyższych stali się w rozumieniu ustawy o broni i amunicji kryminalistami.

Źródło wikipedia

W powyższym kuriozum ustawodawca pozostawił małą furtkę dla osób, które nabyły przed nowelizacją egzemplarz broni palnej z systemem Lefaucheux. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o nowelizacji ustawy o broni i amunicji osoby posiadające, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, broń palną na nabój scalony wytworzoną przed 1850 r. lub replikę tej broni, w terminie roku od dnia jej wejścia w życie, mogły wystąpić do właściwego organu Policji o wydanie pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich. Tymczasem uzyskanie pozwolenia, zmierzające do zalegalizowania tej broni (Lefaucheux) następowało bez konieczności wykazywania członkostwa w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim (wymóg ten jest aktualny dziś). W konsekwencji, do dnia 10 marca 2012 roku posiadacz tzw. lefoszki mógł wystąpić o wydanie pozwolenia na broń na uprzywilejowanych zasadach i zalegalizować jej posiadanie. W chwili obecnej jest to niemożliwe.

Podsumowując, odpowiadając na pytanie zadane w temacie, osoby które po 10 marca 2012 roku, nie wystąpiły o wydanie powyższego pozwolenia, w chwili obecnej posiadają już nie broń historyczną, ale "standardową" broń i amunicję, co jest sankcjonowane z mocy art. 263 § 2 k.k. karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Pozdrawiam
Tomasz Duda 

piątek, 22 września 2017

Postępowanie z przedmiotami zajętymi podczas przeszukania,

Tematem dzisiejszego wpisu będą zasady postępowania z przedmiotami zajętymi podczas przeszukania, która to instytucja omówiona została ostatnio. Dowiecie się, co stanie się, albo co może się stać z przedmiotami, które zostaną zajęte w przypadku podejrzenia popełnia przestępstwa posiadania broni palnej.

Postępowanie z przedmiotami zajętymi podczas przeszukania regulują normy kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z art. 228 § 1 przedmioty wydane lub znalezione w czasie przeszukania należy po dokonaniu oględzin, sporządzeniu spisu i opisu zabrać albo oddać na przechowanie osobie godnej zaufania z zaznaczeniem obowiązku przedstawienia na każde żądanie organu prowadzącego postępowanie.Tak samo postępuje się ze znalezionymi w czasie przeszukania przedmiotami mogącymi stanowić dowód innego przestępstwa, podlegającymi przepadkowi lub których posiadanie jest zabronione. Po dokonaniu przejęcia przedmiotów osobom zainteresowanym należy natychmiast wręczyć pokwitowanie stwierdzające, jakie przedmioty i przez kogo zostały zatrzymane. Pokwitowanie powinno być doręczone niezwłocznie, w praktyce osobom, u których dokonano przeszukania. Niedopuszczalnym jest przy tym zwłoka w sporządzeniu bądź wydaniu pokwitowania. 

Pokwitowaniem z przeszukania jest najczęściej spis i opis rzeczy znalezionych w toku przeszukania, którego przykład przedstawiam w załączeniu. w jego treści osoba dokonująca przeszukania opisuje zajęte przedmioty oraz przedstawia sposób postępowania z nimi.

Spis i opis rzeczy sporządzany bezpośrednio po przeprowadzeniu przeszukania


Jeżeli przeszukanie odbyło się bez uprzedniego postanowienia sadu lub prokuratora, a w terminie 7 dni nie zostało zatwierdzone (bądź w terminie 14 dni jeżeli rzecz została wydana dobrowolnie, a osoba u której dokonywano przeszukania nie zgłosiła stosownego wniosku), organ jest zobowiązany zwrócić zatrzymane przedmioty.  Analogicznie postępuje się, jeżeli zatrzymane przedmioty są nieprzydatne dla postępowania. Niemniej, w stosunku do rzeczy, których posiadanie jest zabronione (doskonałym przykładem są przedmioty mogące stanowić broń i amunicję), z mocy art. 230 § 3 k.p.k. podlegają one przekazaniu odpowiedniej instytucji bądź urzędowi. Jest to najpopularniejsza droga postępowania z zajętymi przedmiotami. Powyższe jest wykonywane w drodze postanowienia, którego przykład załączam poniżej.




Postanowienie jest zaskarżalne i może być kwestionowane, jeżeli istnieją obiektywne przesłanki do zwrotu zajętych przedmiotów osobie uprawnionej do ich posiadania, np. zajęto egzemplarz broni, na która użytkownik posiada pozwolenie, którego jednak nie mógł okazać podczas przeszukania ze względu na zaginięcie. Jeżeli istniej spór co do traktowania przedmiotów jako niebezpiecznie, czy jako elementy broni i amunicji, szansa że je odzyskamy jest nikła. 


Postępowanie z przedmiotami nieb niebezpiecznymi po przeszukaniu

Jeżeli w toku przeszukania pojawiają się materiały niebezpieczne i zostaje wezwany patrol saperski, po zajęciu przedmiotów sporządza on osobny protokół, w którym również oznacza zajęte przedmioty. W myśl art. 232a § 1 k.p.c. "Przedmioty i substancje stwarzające niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, a w szczególności broń, amunicję, materiały wybuchowe lub łatwopalne, materiały radioaktywne, substancje trujące, duszące lub parzące, środki odurzające, substancje psychotropowe lub ich preparaty oraz prekursory kategorii 1, a także wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe, przechowuje się w miejscu i w sposób zapewniający ich należyte zabezpieczenie.". Jeżeli dla przeprowadzenia badań substancji jest wystarczające zachowani ich próbek, pozostałe przedmioty podlegają zniszczeniu na podstawie postanowienia są lub referendarza sądowego, które wydawane są w rozpoznaniu wniosku prokuratora. Przedmioty i substancje stwarzające bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia przez możliwość eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwopalnych, innego gwałtownego wyzwolenia energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących, wyzwolenia energii jądrowej lub promieniowania jonizującego albo których przechowywanie w niezmienionym stanie nie jest możliwe, można zniszczyć przed wydaniem postanowienia. W praktyce ma to miejsce, gdy pojawia się wspomniany patrol saperski, który bezpośrednio decyduje o kwalifikacji zajętych przedmiotów oraz czy zostaną one zniszczone bezpośrednio, w terminie 30 dni od zajęcia.

Protokół sporządzony przez patrol saperski


Szczegółowy opis podmiotów uprawnionych do przechowywania oraz zniszczenia przedmiotów i substancji stwarzających niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, a w szczególności broni, amunicji, materiałów wybuchowych lub łatwopalnych, szczegółowe warunki, sposób i miejsca przechowywania przedmiotów i substancji oraz ich próbek oraz warunki i sposób zniszczenia przedmiotów i substancji oraz ich próbek reguluje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie podmiotów uprawnionych do przechowywania oraz zniszczenia w postępowaniu karnym przedmiotów i substancji stwarzających niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1486).

Pozdrawiam
Tomasz Duda

czwartek, 14 września 2017

Przeszukania pomieszczeń w sprawach o posiadanie broni - prawidłowość, obowiązki i uprawnienia osoby u której dokonuje się przeszukania

Przeszukania pomieszczeń w sprawach o posiadanie broni - prawidłowość, obowiązki i uprawnienia osoby u której  dokonuje się przeszukania

Nieraz w mediach słyszy się o spektakularnych przeszukaniach pomieszczeń osób podejrzanych o nielegalne posiadanie broni palnej. W informacji słyszymy najczęściej, iż w mieszkaniu XY-letniego mieszkańca Z znaleziono kilkadziesiąt sztuk broni palnej i amunicji i zabezpieczono. Następnie pojawia się informacja, iż niefortunny posiadacz będzie miał postawione zarzuty. Powyższe wiadomości medialne są oczywiście nastawione na rozgłos i nie przedstawiają rzeczywistości obiektywnie. Destrukty, które najczęściej są zabezpieczane określa się niejako z góry jako broń, zaś przy okazji zaboru przedmiotów potencjalnie niebezpiecznych, do ekspertyzy trafiają przedmioty czy substancje, które w sposób oczywisty nie mogą być za takowe uznane. 

Ponadto o ile przeszukanie i znalezienie podejrzanie wyglądających przedmiotów z zasady zawsze wiąże się z rozgłosem, o tyle właściwie nie mówi się o prawidłowości i legalności dokonania samej czynności . Co więcej, przeważnie osoby poszukiwane nie mają pojęcia jak powinno ono wyglądać oraz jakie mają prawa w trakcie wykonywania powyższej czynności. 

Zaczynając od podstaw przeszukanie pomieszczeń reguluje art. 219 §1 k.p.k. wskazujący, iż „w celu wykrycia lub zatrzymania albo przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej, a także w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym, można dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba podejrzana lub wymienione rzeczy tam się znajdują”. Literalna wykładnia wskazanego przepisu wskazuje, iż przeszukanie pomieszczeń może być dokonane, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy, że w przeszukiwanym miejscu organy ścigania znajdą  interesujące je przedmioty, które będą mogły stanowić dowód w sprawie. Przedmioty, którym potencjalnie można przypisać cechy broni są tutaj idealnym przykładem, gdyż iż zabezpieczenie oraz przedstawienie jako dowodu rzeczowego jest właściwie istotą wszczęcia postępowania o posiadanie broni. Przy tym, jak wskazałem, koniecznym jest wystąpienie drugiej z przesłanek przeszukania pomieszczeń w postaci „uzasadnionych podstaw”. W praktyce to np. denuncjacja przez nielubianego sąsiada, członka dalszej rodziny, czy dokonywanie podejrzanych zakupów z portali aukcyjnych jest wystarczająca do inicjacji postępowania.

Procedurę przeprowadzenia czynności oraz podmioty do tego uprawnione reguluje art. 220 k.p.k. W praktyce najczęściej przeszukaniem zajmuje się Policja, przy tym do wykonania czynności nie przychodzi jeden policjant, ale kilku. Zdarza się, że funkcjonariusze od razu zjawiają się w asyście „Patrolu saperskiego”, nieraz przeszukanie odbywa się bez jego udziału, a przy zlokalizowaniu materiałów niebezpiecznych tego rodzaju specjaliści są wzywani do ad hoc do zabezpieczenia ww. przedmiotów. 

Zgodnie z art. 220 §2 k.p.k. zasadą jest dokonanie przeszukania na podstawie postanowienia sądu bądź prokuratora. Postanowienie to przed przeszukaniem powinno być doręczone osobie u której ma zostać przeprowadzona czynność. Zgłębiając się do treści wskazanego orzeczenia powinny się w nim znaleźć informacje o przesłankach uzasadniających przeprowadzenie czynności. Przy tym należy pamiętać, iż nie jest prawidłowym wydawania postanowienia właściwie w próżnię, z szerokim określenie poszukiwanych przedmiotów. Odsyłam tutaj do komentarza: „Niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o przeszukaniu bez dokładnego wskazania (określenia) poszukiwanej rzeczy, poprzestając na poleceniu znalezienia np. „rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie" (zob. J. Grajewski, w: Grajewski, KPK. Komentarz, t. I, 2003, s. 566). Taki sposób określenia przedmiotu przeszukania (nierzadki zresztą w praktyce) powoduje, że de facto, to nie organ podejmujący decyzję o przeszukaniu, ale organ wykonujący tę czynność decyduje o tym, jaka rzecz może stanowić dowód w sprawie, a przez to podlegać zajęciu. W sprawie Buck przeciwko Niemcom ETPC podkreślił, że ogólny i szeroki zakres decyzji o przeszukaniu oznacza, że nie ogranicza się ona do tego co było nieodzowne z uwagi na okoliczności sprawy, co w konsekwencji sprawia, że taka decyzja narusza warunek konieczności przeszukania, stanowiąc nieproporcjonalną ingerencję w chronione art. 8 ust. 1 EKPC prawo do prywatności [zob. B. Gronowska, Wyrok ETPC w Strasburgu z 28.4.2005 r. w sprawie Buck przeciwko Niemcom, Prok. i Pr. 2005, Nr 9, s. 167 oraz § 45–50 orz. ETPC–Izba (sekcja I) z 9.12.2004 r., w sprawie 41872/98 Van Rossem przeciwko Belgii, Pal. 2005, Nr 3–4, s. 185].” (Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. prof. dr hab. Jerzy Skorupka, wyd. 2 , 2016, Legalis). Sformułowanie uzasadnienia ww. postanowienia ogólnie jest podstawa do jego zaskarżenia. 
Zasada zasadą, jednak od wskazanego trybu przewidziano wyjątek w postaci przypadków niecierpiących zwłoki. Dla powyższych sytuacji, które nie zostały zdefiniowane i moim zdaniem dają organom ścigania nieuzasadnioną przewagę nad przeszukiwanym przewidziano tryb nadzwyczajny. Dla jego legalności wystarczy, aby organ dokonujący przeszukania okazał przeszukiwanemu nakaz kierownika swojej jednostki lub legitymację służbową. Dopiero po przeszukaniu organ zwraca się niezwłocznie do sądu lub prokuratora o zatwierdzenie przeszukania. Zatwierdzenie następuje w formie postanowienia, które winno być doręczone osobie, u której dokonano przeszukania, w terminie 7 dni od daty czynności na zgłoszone do protokołu żądanie tej osoby. O prawie zgłoszenia takiego żądania do protokołu przeszukiwany musi zostać pouczony. Oczywiście zachęcam do składania powyższego, aby zbadać legalność działania organów ścigania i mieć możliwość do zaskarżenia powyższego. Pamiętajmy, iż zgodnie z art. 168a k.p.k. dowód jest niedopuszczalny, gdy został uzyskany z naruszeniem przepisów postępowania lub za pomocą czynu zabronionego, w związku z pełnieniem przez funkcjonariusza publicznego czynności służbowych. Dotyczy to bezpośrednio dowodu pochodzącego z „nielegalnego” przeszukania. Przy tym termin 7 dni na doręczenie postanowienia to bardzo krótki termin, zaś niedopełnienie wskazanego obowiązku i brak zatwierdzenia przeszukania w przewidzianym czasie powoduje konieczność zwrotu zatrzymanych przedmiotów. 

Postanowienie o przeszukaniu z początku 2017 roku. W tym przypadku przeszukanie w poszukiwaniu amunicji zakończyło się znalezieniem i zajęciem innych potencjalnie niebezpiecznych przedmiotów nieobjętych postanowieniem


Przeszukiwania z zasady dokonuje się w dzień. Porą nocną w rozumieniu k.p.k. jest okres pomiędzy godziną 22:00 a 6:00 rano, zaś przeprowadzenie czynności może być wtedy dokonane jedynie w przypadkach niecierpiących zwłoki. Jednakże przeszukanie rozpoczęte za dnia można prowadzić również nocą. Korelacja powyższego oraz praktyka wskazuje, iż czynność przeważnie przeprowadzana jest rano, w godzinach 6:00-9:00 w zależności od powagi sytuacji i gorliwości funkcjonariuszy.

Przed rozpoczęciem przeszukania osoba, u której ma nastąpić czynność powinna zostać poinformowana o celu czynności i wezwana do wydania czynności. Wydanie żadnych przedmiotów teoretycznie uniemożliwia organowi przeszukanie. Niedopuszczalnym jest poszukiwanie innych przedmiotów niż wskazane w postanowieniu o przeszukaniu. Tym niemniej, jeżeli przeszukiwanie zostanie dokonane, nie oznacza to, że nie można zatrzymać innych przedmiotów niż wskazane w postanowieniu. Jeżeli w czasie przeszukania zostały znalezione, niejako przy okazji, przedmioty mogące stanowić dowód innego przestępstwa, podlegające przepadkowi lub których posiadanie jest zabronione, podlegają one zatrzymaniu (art. 228 § 2 k.p.k.). Doskonale wskazuje to, iż dobrowolne wydanie przedmiotów, których żąda Organ jest korzystne i powinno chronić przed przewróceniem mieszkania do góry nogami przez organy skierowane do dokonania czynności.
Gdy osoba, u której ma być przeprowadzone przeszukanie, nie wydaje dobrowolnie przedmiotów organ przystępuje do czynności. Podczas przeszukania może obecny być przeszukujący oraz osoba przez niego przybrana. Analogicznie, osoba u której dokonuje się przeszukania ma prawo do wskazana jeszcze jednej osoby, która będzie obecna przy czynności. Zachęcam do korzystania z tego prawa, o którym przeszukiwany powinien być pouczony. Warto przy tym korzystać w takiej sytuacji z obecności osoby kompetentnej, rady prawnego, czy adwokata, który dopilnuje legalności czynności dokonywanych przez organy ścigania, a przy tym spojrzy na czynność w sposób „trzeźwy”. W praktyce osoby, u których dokonuje się przeszukania są zaskoczone sytuacją i zdane na łaskę i niełaskę policji czy prokuratora. 
Warto również pamiętać, iż organy prowadzące przeszukanie są obiektywne jedynie tylko z formalnie. W praktyce w przypadku skierowania do sądu aktu oskarżenia będą one zasiadać po przeciwnej stronie Sali sądowej i dążyć do otrzymania rozstrzygnięcia korzystnego dla siebie. W tym kontekście należy pamiętać aby nie spoufalać się z nimi oraz nie udzielać informacji na własna rękę bez obecności pełnomocnika. 
Z czynności przeszukania sporządza się protokół. W niniejszym opracowaniu pomijam regulacje szczególne dotyczące przedmiotów zawierających informacje niejawne, bądź informacje objęte tajemnica zawodową, gdyż znalezienie powyższych jest raczej zjawiskiem incydentalnym. Zainteresowanych odsyłam do regulacji art. 225-226 k.p.k. Ponadto nie zagłębiam się w omawianie protokołu z przeszukania oraz postępowania z przedmiotami zajętymi w trakcie czynności. Będzie to stanowiło przedmiot odrębnego wpisu.

Pozdrawiam
Tomasz Duda





sobota, 16 maja 2015

Karta rejestracyjna broni pozbawionej cech użytkowych / broni pneumatycznej - jak i kiedy wyrobić. Rejestracja broni. Sankcje niezarejestrowania broni. 2015 r.


http://www.morguefile.com/


Generalną zasadą rządzącą polskim "prawem broni i amunicji" jest posiadanie broni palnej na podstawie stosownego pozwolenia  (patrz art. 9 ust 1. Ustawy o Broni i Amunicji ). Od tej reguły przewidziano nieliczne wyjątki. 
Pomijając katalog sytuacji, w których posiadanie pozwolenia jest w ogóle zbędne, warto zwrócić uwagę na swego rodzaju półśrodek, który zastosował ustawodawca - kartę rejestracji broni. 

Karta rejestracji broni jest wymagana przy posiadaniu broni palnej pozbawionej cech użytkowych i broni pneumatycznej. Dla lepszego rozróżnienia obu procedur i subtelnych różnic pomiędzy nimi, omówię je po kolei i indywidualnie. 


1. Broń palna pozbawiona cech użytkowych. (art. 9 ust. 2, art. 13 Ustawy o Broni i Amunicji)

Wskazany rodzaj broni palnej posiadać można wyłącznie na podstawie karty rejestracyjnej broni pozbawionej cech użytkowych. 
Kartę wydaje komendant wojewódzki policji, właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu ( adres zameldowania) lub siedziby zainteresowanej osoby/ zainteresowanego podmiotu. W wypadku żołnierzy zawodowych funkcję tą pełni komendant właściwego im Oddziału Żandarmerii.
Zarejestrowanie broni, którą można posiadać na podstawie w/w karty należy  dokonać w ciągu 5 dni od dnia nabycia. Podstawę procedury stanowi posiadanie dowodu nabycia broni oraz potwierdzenie pozbawienia broni palnej cech użytkowych. W praktyce jest to już drugi etap eliminujący z obrotu egzemplarze nabyte nielegalnie (pierwszy stanowi procedura pozbawienia broni cech użytkowych). 
Zarejestrowanie broni palnej pozbawionej cech użytkowych nie może nastąpić na rzecz osoby, która nie ma ukończonych 18 lat. 

W celu rozpoczęcia procedury koniecznym jest napisanie podania do Wydziału Postępowań Administracyjnych właściwej Wojewódzkiej Komendy Policji. Jako adresata należy wskazać wojewódzkiego komendanta policji. 

W podaniu powinny zostać zawarte następujące dane personalne:
a) oznaczenie miejscowości i daty
b) imię i nazwisko wnioskodawcy
c) imiona rodziców i nazwisko panieńskie matki
d) datę i miejscowość urodzenia
e) adres stałego zamieszkania (zameldowania) wraz z kodem pocztowym
f)  nr PESEL, dowód osobisty - numer, organ wydający i data wydania
g) opis broni: rodzaj, nazwa, marka, kaliber, nr. fabryczny
h) własnoręczny podpis wnioskodawcy

Do podania dołącza się:
1. Dowód zakupu broni /faktura, rachunek, umowa kupna-sprzedaży/
2. Dokument potwierdzający pozbawienie broni cech używalności wystawiony przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji
3. Dwa zdjęcia legitymacyjne o wymiarach 3x4 cm,
4. Potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej za wydanie karty rejestracyjnej   broni w wysokości – 82 zł z dopiskiem „opłata za rejestrację broni”
Opłatę wnosi się na rachunek Urzędu Miasta w którym znajduje się Wojewódzka Komenda Policji. 

Komplet dokumentów najlepiej złożyć osobiście, odbierając potwierdzenie wniesienia na kopii, którą zachowujemy. Drugą możliwością jest wysyłka listu poleconego, zachowując potwierdzenie nadania i w/w kopię. Następnie pozostaje czekać. 

Pozytywne zakończenie procedury potwierdza wydanie posiadaczowi karty rejestracyjnej broni. W przypadku wydania decyzji administracyjnej o odmowie zarejestrowania broni palnej pozbawionej cech użytkowych czeka nas niemiła niespodzianka, gdyż Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych - Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem przyjąć tę broń do depozytu. Uzyskanie decyzji odmownej wydaje się jednak mało prawdopodobne, jeśli spełnimy wszystkie formalności, a nasza dokumentacja nie budzi zastrzeżeń.  Nie mniej jednak procedura nie przewiduje wezwania do uzupełnienia braków, czyli w wypadku niedoborów Organ powinien wydać decyzje odmowną. W praktyce wezwania do uzupełnienia istotnych bądź mniej istotnych braków zależą od urzędników policji. 

Od odmowy rejestracji broni można się odwołać do Głównego Komendanta Policji wskazując spełnienie koniecznych przesłanek i w logiczny sposób zaprzeczając zarzutom decyzji odmownej. Odwołanie składa się w terminie 14 dni od otrzymania decyzji, za pośrednictwem wojewódzkiego komendanta policji, który decyzję wydał. Odwołanie należy więc wnieść na adres tej samej Wojewódzkiej Komendy Policji, która odmówiła rejestracji.

Koszty związane z deponowaniem broni ponosi osoba zgłaszająca broń do rejestracji. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 09 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności a ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. Nr 152 poz. 1609) - opłata wynosi 1 % opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania broni od każdego egzemplarza broni. Na dzień obecny to koszt 2,42 zł /doba. 


2. Broń pneumatyczna (art. 9 ust. 4, art. 13 Ustawy o Broni i Amunicji)

Analogicznie, wskazany rodzaj broni palnej posiadać można wyłącznie na podstawie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej.
Kartę wydaje komendant powiatowy (miejski) policji, właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu (adres zameldowania) lub siedziby zainteresowanej osoby/ zainteresowanego podmiotu. W wypadku żołnierzy zawodowych funkcję tą pełni komendant właściwego im Oddziału Żandarmerii.
Zarejestrowanie broni, którą można posiadać na podstawie w/w karty należy  dokonać w ciągu 5 dni od dnia nabycia.
Zarejestrowanie broni pneumatycznej nie może nastąpić na rzecz osoby, która nie ma ukończonych 18 lat, a ponadto wiąże się z koniecznością przedłożenia większej ilości dokumentów niż w przypadku broni palnej pozbawionej cech użytkowych. 

Mianowicie, w celu rozpoczęcia procedury sporządzamy podanie do powiatowego (miejskiego) komendanta policji


W podaniu powinny zostać zawarte następujące dane personalne:
a) oznaczenie miejscowości i daty
b) imię i nazwisko wnioskodawcy
c) imiona rodziców i nazwisko panieńskie matki
d) datę i miejscowość urodzenia
e) adres stałego zamieszkania (zameldowania) wraz z kodem pocztowym
f)  nr PESEL, dowód osobisty - numer, organ wydający i data wydania
g) opis broni: rodzaj, nazwa, marka, kaliber, nr. fabryczny
h) własnoręczny podpis wnioskodawcy

Do podania dołącza się:

2. Dowód nabycia broni (faktura z podaną wartością energii kinetycznej, umowa kupna - sprzedaży z zaświadczeniem o wartości energii kinetycznej pocisku opuszczającego lufę w tej broni dot. sprzedaży między osobami fizycznymi),
3. Orzeczenie lekarskie (płatne na koszt nabywcy broni) ,
4. Orzeczenie psychologiczne (płatne na koszt nabywcy broni),
5. Informacja z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności (płatne na koszt nabywcy broni),
6. 2 zdjęcia o wym. 3 x 4 cm,
7. Kopia dowodu osobistego (oryginał do wglądu),
8. Potwierdzenie uiszczenia opłaty w wysokości 82 zł za wydanie karty rejestracyjnej na broń pneumatyczną.

Opłatę wnosi się na rachunek Urzędu Miasta w którym znajduje się Powiatowa Komenda Policji.

Orzeczenia lekarskie lub psychologiczne wydają uprawnieni lekarze i psycholodzy, których listy można znaleźć na stronach powiatowych i wojewódzkich komend policji. O zgrozo, nie ma ustalonej  odgórnie ceny badań, więc z reguły im większe miasto, tym drożej.  Orzeczenie ważna jest 2 miesiące od daty wydania. 

Zaświadczenie o niekaralności można uzyskać drogą teleinformatyczną (moim zdaniem gorsze rozwiązanie) lub osobiście w punktach informacyjnych Krajowego Rejestru Sądowego  - najczęściej znajdują się przy Sądach Okręgowych. Do punktu informacyjnego KRK idziemy z wypełnionym zapytaniem. Następnie w kasie płacimy 30 zł, a pracownik przykleja nam znaczek opłaty sądowej i przybija pieczątkę. Procedura nie zajmuje dłużej niż 10 minut
Złożenie dokumentów - patrz wyżej.

W przypadku procedury wydawania karty rejestracyjnej broni pneumatycznej może wyniknąć więcej problemów, niż przy broni palnej pozbawionej cech użytkowych. To również droższa inwestycja. Wyjaśnienie jest proste - z tej broni będziemy strzelać, więc i poziom obostrzeń jest wyższy. W przypadku jakichkolwiek wezwań z prośbami o uzupełnienie braków formalnych, w odpowiedzi  trzeba koniecznie ustosunkowywać się do wszystkich na piśmie. Jeśli wezwania są błahe - żądanie wyjaśnień, czy np. życiorysu -> proponuje grzecznie odpisać. Jeśli żądają czegoś więcej, niż w/w i czego nam niestety brakuje - powołujemy się, iż spełniliśmy wszystkie wymogi prawne przewidziane art. 13 ust. 7 Ustawy o Broni i Amunicji. Jest to również przesłanka odwoławcza,

W przypadku decyzji odmownej -> patrz odwołanie powyżej, z tą różnicą, iż będzie ono wnoszone do właściwego wojewódzkiego komendanta policji, za pośrednictwem powiatowego (miejskiego) komendanta policji.

Analogicznie - W przypadku wydania decyzji administracyjnej o odmowie zarejestrowania broni palnej pozbawionej cech użytkowych czeka nas niemiła niespodzianka, gdyż Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych - Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem przyjąć tę broń do depozytu. Koszty depozytu -> patrz wyżej. 


Podstawa prawna:
1. Ustawa o broni i amunicji
2. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności a ich przechowywanie w depozycie. 
3. Ustawa o opłacie skarbowej. 

Pozdrawiam.
Tomasz Duda

sobota, 18 kwietnia 2015

Przeróbki broni, samodzielne pozbawienie broni cech użytkowych



pixabay.com


Jak stanowi art. 9 Ustawy o Broni i Amunicji, broń palną można posiadać jedynie na podstawie pozwolenia na broń. Jest to generalna zasada, która jak życie i orzecznictwo pokazuje - nie wybacza.
Jakkolwiek przewidziano od niej kilka wyjątków. Jednym z nich jest broń palna trwale pozbawiona cech użytkowych, inaczej broń dekoracyjna, tzw. deko. 

Kwestia pozbawiania broni cech użytkowych, niekiedy literalnie modyfikowana, jest jednym z popularniejszych tematów spekulacji kolekcjonerów-amatorów. W środowisku słyszy się głosy, iż egzemplarze broni palnej, z której oddać strzału się nie da albo broń uszkodzona, mogą być posiadane bez zezwolenia. Poglądy takie, zapewne niesłusznie podyktowane logiką, w rzeczywistości mogą stać się podstawą wielu problemów. Szczególnie, gdy w swobodzie interpretacji pójdziemy jeszcze dalej i przyjmiemy, iż w takim przypadku, gdy w dziwnych okolicznościach posiądziemy broń (przykładowy staroć znaleziony "za piecem") to możemy samodzielnie ją uszkodzić, tym samym pozbawiając przedmiotową broń cech użytkowych. 

Przytaczane powyżej deliberacje nie są całkowicie oderwane od rzeczywistości, a autor niejednokrotnie mimo woli znajdywał się w gronie słuchaczy powyższych opowieści. Przemawiający wskazywali przy tym najczęściej, iż z powodu zaspawanej domowym sposobem lufy albo przewierconej wiertarką komory nabojowej ich karabin/pistolet już wcale bronią nie jest, gdyż przecież nie wystrzeli. Czyż w wywodach swych mieli rację?

OTÓŻ NIE ;)

Przede wszystkim zgodnie z art. 6a ust. 2 Ustawy o Broni i Amunicji przez pozbawienie broni palnej w sposób trwały cech użytkowych rozumie się rozumie się: pozbawienie cech użytkowych wszystkich istotnych części broni palnej w taki sposób, by mimo działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego, nie była zdolna do wystrzelenia pocisku lub substancji z lufy albo elementu ją zastępującego oraz do wywołania efektu wizualnego lub akustycznego, a przywrócenie broni cech użytkowych bez podjęcia czynności specjalistycznych nie było możliwe.

Trzeba więc podkreślić, iż pozbawić cech użytkowych można tylko broń palną w brzmieniu wskazanej ustawy (czytaj więcej). Poza tym pozbawienie to musi mieć charakter trwały, co oznacza iż w grę nie wchodzi przeróbka tymczasowa, która może być usunięta bez specjalistycznych czynności (czynności wykonywanych przez uprawniony podmiot, a przynajmniej za pomocą narzędzi nie dostępnych w "typowym" przydomowym warsztacie). Zwraca również uwagę, iż pozbawić cech użytkowych trzeba wszystkie istotne części broni palnej (czytaj więcej) oraz, iż w wyniku tego działania broń ma nie tylko utracić zdolność do miotania pocisków, ale również wywołania efektu wizualnego. Reasumując - broń palna bojowa przystosowania do strzelania amunicją "ślepą" nie jest pozbawiona cech użytkowych. 

Jak wskazałem na wstępie, broń palna pozbawiona cech użytkowych jest wyjątkiem od generalnej zasady konieczności uzyskania pozwolenia na broń. Nie oznaczy to jednak, iż zwalnia to posiadacza z konieczności jej ewidencjonowania. Broń pozbawioną cech użytkowych można, jak stanowi art. 9 ust. 2 Ustawy o Broni i Amunicji bowiem posiadać na podstawie karty rejestracyjnej broni pozbawionej cech użytkowych, wydanej przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych - właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Wiąże się to z koniecznością przedstawienia dokumentów potwierdzających nabycie broni, więc już na tym etapie zamyka się droga dla posiadaczy "znalezionych" karabinów. 

Zbliżając się do sedna sprawy, trzeba ze smutkiem stwierdzić, iż pozbawienie broni palnej cech użytkowych, jakkolwiek nawet wykonane lege artis, będzie czynnością bezprawną ze względu na podmiot jej dokonujący. Trzeba przytoczyć tutaj art. 6 Ustawy o Broni i Amunicji, stwierdzający iż zabronione jest dokonywanie przeróbek broni zmieniających jej rodzaj, kaliber lub przeznaczenie, a w szczególności przerabianie broni przystosowanej wyłącznie do amunicji wypełnionej chemicznymi środkami obezwładniającymi lub do amunicji ślepej, dostosowujące ją do wystrzelenia pocisku z lufy albo z elementu zastępującego lufę w wyniku działania sprężonych gazów powstających na skutek spalania materiału miotającego. Powtarzając, nawet przeróbki pozbawiające trwale broń palną cech użytkowych przez zwykłego Kowalskiego będą zabronione i traktowane jako wyrób broni czyli w praktyce - objęte surowszą sankcją niż samo jej posiadanie. 

Z punktu widzenia pozbawienia broni jej cech użytkowych kluczową rolę odgrywa art. 6a Ustawy o Broni i Amunicji W świetle tego przepisu czynności takie może dokonywać [wyłącznie] uprawniony przedsiębiorca, wykonujący koncesjonowaną działalność  gospodarczą w zakresie wytwarzania broni, w rozumieniu ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 67, poz. 679, z późn. zm.). Przynajmniej tak trzeba interpretować przepis pod kątem wykładni celowościowej. 

Podsumowując, hipotetyczny znalazca broni  palnej, który będzie chciał samodzielnie pozbawić ją cech użytkowych, swoimi działaniami popełni przestępstwo z art. 263  § 1. Kodeksu Karnego (nielegalny wyrób broni). W taki sposób ustawodawca chciał uniknąć podejmowania takich czynności przez obywateli, na własną rękę, sankcjonując to przestępstwo dotkliwiej niż samo posiadania broni (pozbawienie wolności zagrożone karą pozbawienia wolności od roku do lat 10 vs pozbawienie wolności od sześciu miesięcy do lat 8). Widać więc wyraźnie - przerabiać i "plombować" samodzielnie nie opłaca się. Przynajmniej z zasady.

Z drugiej strony można by pokusić się o "gdybanie", jak samodzielne przerabianie broni będzie miało wpływ na kwalifikację karną. Z pewnością pomoże w udowodnieniu zamiaru ewentualnego oraz może być podstawą do nadzwyczajnego złagodzenia kary. Będzie miało również kluczowe znaczenie w odniesieniu do społecznej szkodliwości czynu. Oczywiście mowa tu o skutecznym pozbawieniu broni palnej cech użytkowych, zgodnie z przesłankami wskazanymi powyżej....

Pozdrawiam
Tomasz Duda